Quy khứ lai hề

Học thuật

Thân thiện

Định nghĩa

Thành ngữ:
- Ý nghĩa gốc: "Quy khứ lai hề" là một câu trích từ bài phú "Quy khứ lai từ" của Đào Tiềm (Đào Uyên Minh), một nhà thơ nổi tiếng thời Đông Tấn (Trung Quốc). Cụm từ này thể hiện tiếng gọi tha thiết để trở về, từ bỏ chốn quan trường bon chen để trở lại với cuộc sống điền viên, tự tại.
- Nghĩa mở rộng: Thành ngữ này thường được dùng để diễn tả khát vọng, quyết tâm hoặc lời kêu gọi từ bỏ những thứ phù phiếm, ràng buộc để trở về với những giá trị giản dị, chân thật và tự do của tâm hồn.

Ví dụ sử dụng

Trong văn chương, bình luận:
- Đọc câu "Quy khứ lai hề", ta cảm nhận được sự giải thoát và khát khao tự do mãnh liệt của Đào Tiềm.
- Tâm trạng chán ghét chốn quan trường của ông được cô đọng trong lời kêu gọi "Quy khứ lai hề".
Trong đời sống (dùng một cách văn chương):
- Sau những năm tháng bôn ba, anh ấy chợt thấm thía ý nghĩa của "quy khứ lai hề" và quyết định trở về quê nhà.
- "Quy khứ lai hề" – đôi khi đó là tiếng gọi của trái tim muốn tìm về sự bình yên giản dị.

Các cách sử dụng nâng cao

"Quy khứ lai hề" như một biểu tượng văn hóa: Cụm từ này đã vượt ra ngoài nguyên tác để trở thành một biểu tượng cho tinh thần ẩn dật, phóng khoáng, coi trọng đời sống nội tâm hơn danh lợi bên ngoài.
Dùng trong các ngữ cảnh triết lý, suy tưởng: Thành ngữ thường được viện dẫn khi bàn về sự lựa chọn lối sống, về sự trở về với bản chất chân thực của con người.

Biến thể và từ liên quan

"Quy khứ lai từ" (n): Tên đầy đủ của bài phú nổi tiếng chứa câu này, do Đào Tiềm sáng tác.
"Quy ẩn" (động từ): Trở về sống ẩn dật.
"Điền viên" (danh từ): Cuộc sống đồng quê, điền viên, thường gắn với hình ảnh trở về trong "Quy khứ lai từ".

Từ đồng nghĩa/ Cụm từ diễn đạt ý tương tự

Trở về nơi điền viên: Nhấn mạnh hành động trở về với cuộc sống nông thôn.
Buông bỏ phù hoa: Nhấn mạnh việc từ bỏ những thứ hào nhoáng, không thực chất.
Tìm về chốn bình yên: Nhấn mạnh mục đích của sự trở về là sự bình an.

Thành ngữ liên quan

"Treo ấn từ quan": Từ chức, rời bỏ chốn quan trường (có chung tinh thần với "Quy khứ lai hề").
"Lui về ở ẩn": Rút lui khỏi xã hội để sống ẩn dật.
"Phú quý điền viên": Sự giàu sang nơi thôn dã, cuộc sống sung túc, tự tại nơi đồng quê.